BRISEL, Proširenje EU na istok je ekonomski i politički uspjeh, ali recesija predstavlja izazov jedinstvu bloka, saopštila je Komisija za proširenje.
“U ekonomskom smislu proširenje je dovelo do povećanja standarda u novim članicama, u isto vrijeme stvarajući mogućnosti za izvoz i investicije za stare članice”, rekao je komesar za proširenje Oli Ren u saopštenju.
On je dodao da se proširenje pokazalo kao stub stabilnosti, pokretač demokratije i vladavine zakona u Evropi.
Ali ekonomska kriza donosi nacionalni protekcionizam među članice bloka prijeteći da potkopa beneficije koje imaju članice EU od jedinstvenog tržišta.
“Ne smijemo dozvoliti da kriza pobijedi ovaj uspjeh bez presedana. Ujedinjeni, možemo oblikovati rješenja za globalna pitanja kao što su klimatske promjene ili novo međunarodno finansijsko upravljanje. Podijeljeni, nećemo ništa postići”, rekao je komesar EU za monetarna pitanja Žoakin Almunija.
U izvještaju se navodi da se prihod po glavi stanovnika u novim članicama popeo sa 40 odsto, koliki je bio prosjek u tim zemljama 1999., na 52 odsto 2008. godine, a ekonomski rast na 5,5 odsto godišnje od 2004. do 2008. u odnosu na 3,5 odsto u periodu 1999. do 2003. godine.
To se nije dogodilo na štetu starih članica u kojima je prosječan rast bio 2,2 godišnje u periodu od 2004. do 2008. a sličan procenat i od 1999. do 2003. godine.
Vanredni samit EU održaće se 1. marta, na kome će se, između ostalog, razmatrati problem protekcionizma.
Neke od siromašnijih pridošlica EU strahuju od rasta protekcionizma u bogatim zemljama bloka koje mogu da priušte da potroše milijarde evra da zaštite svoje banke i privredu od krize.
Evropska unija je primila 10 novih članica 2004. godine, većinom bivših komunističkih zemalja, i još dvije 2007. čime je stvorila najveću svjetsku ekonomski integrisanu oblast sa oko pola milijarde ljudi koja čine 30 odsto globalnog ekonomskog proizvoda.