FRANKFURT – Evropska investiciona banka objavila je rezultate ankete o bankovnom kreditiranju u regiji Srednjeistočne i Jugoistočne Evrope (SIJIE) za drugu polovinu 2025. godine, koji pokazuju stabilnu potražnju za kreditima, očekivano poboljšanje ponude i planove većine prekograničnih bankarskih grupacija da prošire poslovanje.
Banke u Srednjoistočnoj i jugoistočnoj Evropi (SIJIE) izvještavaju o poboljšanju trendova, pri čemu potražnja za kreditima ostaje stabilna, posebno među preduzećima.
Nakon perioda pada, banke očekuju blago poboljšanje ponude kredita, što bi moglo smanjiti raskorak između velike potražnje i do sada ograničenije ponude.
Posebno se ističe rast interesa za kreditiranje malih i srednjih preduzeća te za potrošačke kredite, dok se istovremeno bilježi manja spremnost za odobravanje kredita velikim preduzećima i hipotekarnih kredita.
Anketa o bankovnom kreditiranju u regiji SIJIE za drugu polovinu 2025. godine, koju je provela Evropska investiciona banka i koja je predstavljena na CEE Forumu 2026. u Beču, pokazuje da dvije trećine prekograničnih bankarskih grupacija koje su bile anketirane o budućim dugoročnim planovima namjerava proširiti svoje poslovanje u toj regiji.
U Bosni i Hercegovini potražnja za kreditima zadržala je pozitivan trend, dok su se uslovi ponude dodatno pooštrili.
U narednih šest mjeseci očekuju se slični uslovi na strani potražnje, dok se za uslove ponude predviđa da će ostati nepromijenjeni, uz nastavak poboljšanja kvaliteta kredita i uslova likvidnosti.
Potpredsjednik EIB-a Marek Mora istakao je da najnovije istraživanje potvrđuje otpornost i veliki potencijal bankarskog sektora u Srednjoj, istočnoj i jugoistočnoj Evropi. On je naglasio da potražnja za kreditima ostaje stabilna, da uslovi ponude pokazuju znakove poboljšanja te da kvalitet kredita raste tokom posljednjih šest mjeseci.
Prema njegovim riječima, ovi trendovi su podsticajni za investiranje i ekonomski razvoj u regiji, a činjenica da dvije trećine banaka prisutnih u SIJIE planira povećati svoju dugoročnu kreditnu izloženost smatra se snažnim signalom potencijala za rast.
EIB, koji dopunjuje napore komercijalnih banaka, namjerava nastaviti pomagati u prevladavanju tržišnih nedostataka i ostvarivanju prioriteta politika Evropske unije.
U saopštenju se navodi da se tržišni potencijal u zemljama SIJIE-a smatra značajnim. Većina anketiranih banaka ocjenjuje ga kao visok, posebno u državama kao što su Češka, Rumunija i Slovačka, ili kao srednji, naročito na tržištima Zapadnog Balkana.
Profitabilnost poslovanja u Srednjoj, istočnoj i jugoistočnoj Evropi ostaje visoka u poređenju s ukupnim poslovanjem bankarskih grupacija, a posebno dobri rezultati ostvaruju se u Bosni i Hercegovini, Bugarskoj, Češkoj, Mađarskoj, Sjevernoj Makedoniji i na Kosovu*.
Glavna ekonomistica EIB-a Debora Revoltella naglasila je da rezultati ankete jasno ukazuju na vrlo pozitivne kreditne trendove za banke koje posluju u području SIJIE-a, te da one imaju koristi od povoljnih kretanja u globalnom i evropskom bankarskom sektoru.
Istovremeno je upozorila da različiti faktori, kako domaći tako i međunarodni, uključujući regulatorne promjene, i dalje opterećuju uslove ponude kredita u regiji.
Prema nalazima ankete, pristup finansiranju u zemljama SIJIE-a za prekogranične bankarske grupe i njihove podružnice ostao je dobar tokom posljednjih šest mjeseci, a očekuje se i dodatno poboljšanje.
Ovo pozitivno očekivanje zasniva se na rastu depozita stanovništva i preduzeća, kao i na kontinuiranom pristupu finansiranju iz sredstava međunarodnih finansijskih institucija, među kojima je i EIB.
Kvalitet kredita nastavio se poboljšavati, uz smanjenje udjela nenaplativih kredita, što je posebno izraženo u segmentu poslovanja sa stanovništvom i korporativnim klijentima. Ipak, banke ostaju oprezne u pogledu narednog polugodišta i očekuju mogućnost pogoršanja kvaliteta kredita.
Evropska investiciona banka je institucija Evropske unije zadužena za dugoročno kreditiranje i u vlasništvu je država članica. U fokusu njenog rada je osam ključnih prioriteta, a EIB finansira ulaganja koja doprinose ostvarivanju ciljeva politika EU-a kroz podsticanje djelovanja u oblasti klime i okoliša, digitalizacije i tehnoloških inovacija, sigurnosti i odbrane, kohezije, poljoprivrede i bioekonomije, socijalne infrastrukture, unije tržišta kapitala i jačanja uloge Evrope u mirnijem i prosperitetnijem svijetu.
Grupu EIB-a čini i Evropski investicijski fond, a u 2024. godini ugovorena su nova izdvajanja u iznosu od skoro 89 milijardi EUR za više od 900 projekata s visokim uticajem, čime je dodatno ojačana konkurentnost i sigurnost Evrope.
U saopštenju se podsjeća da EIB dva puta godišnje provodi anketu o bankovnom kreditiranju u zemljama Srednje, istočne i jugoistočne Evrope, obuhvatajući 12 međunarodnih bankarskih grupacija i 65 lokalnih podružnica ili neovisnih banaka, koje zajedno čine više od polovine bankarske aktive u većini zemalja SIJIE-a.
Medijima su na raspolaganju i kontakt osobe za dodatne informacije, kao i fotografije sjedišta EIB-a i dodatni materijali putem službene web stranice. Klix