BANJALUKA, U proteklih pet godina radnici iz RS zbog nezakonitih otkaza, neisplaćenih plata i neuplaćenih doprinosa dobili su sudske sporove ukupne vrijednosti skoro 20 miliona maraka, ali su do danas uspjeli da naplate samo trećinu te sume, odnosno oko šest miliona KM, pokazuju podaci Saveza sindikata RS!
Ostatak para, zagarantovan pravosnažnim sudskim presudama, i dalje je dug na papiru, jer su poslodavci rasprodali imovinu ili su preduzeća preregistrovali na bliske rođake i prijatelje!
Press RS do sada je opširno pisao o poslodavcima koji su radnike preko noći proglašavali tehnološkim viškom, iako su im u tom trenutku dugovali više plata i godine neuplaćenih doprinosa! „Dobar” primjer za to je preduzeće „Granit” iz Čelinca, čiji je vlasnik Sredoje Božić 25. avgusta prošle godine poslao na prinudni godišnji odmor 15 radnika, a poslije toga je zatvorio preduzeće. Božić je zaposlenima ostao dužan 15 plata i doprinose za punih sedam godina. Radnici, međutim, nisu mogli da ga tuže jer je odbio da im da rješenja o otkazima.
Tužilo 10.000 radnika
Velka Odžaković, generalni sekretar Saveza sindikata RS, kaže da se zbog ovakvih problema sindikatu u protekle tri godine obratilo oko 50.000 radnika!
– Mnogi od njih su pod prijetnjom odustali od tužbi. S druge strane, od 2005. godine više od 10.000 radnika podiglo je 3.500 tužbi, koje su uglavnom rješene u njihovu korist. Radnici su tužbe najčešće podizali zbog neisplaćenih plata, toplih obroka, regresa, otpremnina i neuplaćenih doprinosa, a uglavnom je riječ o zaposlenima u sektoru šumarstva, poljoprivrede, metalske i tekstilne industrije. Smatramo da poslodavce koji mjesecima ne izmiruju plate i doprinose treba sankcionisati zatvorom – kaže Odžakovićeva.
Ipak, najveći problem je, naglašava ona, to što poslodavci, dok traje sudski spor, prodaju imovinu ili zatvore staro preduzeće, a novo registruju na djecu, tašte ili neke od bliskih prijatelja.
– Tada pada u vodu to što su radnike godinama izrabljivali kao robove i za relativno kratko vrijeme postali bogataši. Malo kome je plaćen prekovremeni rad, a otpuštani su bez otpremnina i prava na materijalnu nadoknadu za nezaposlenost. Kako bi se povećala realizacija presuda, poslodavci prilikom osnivanja preduzeća moraju da garantuju vlastitom imovinom, a ne imovinom firme – naglašava Odžakovićeva. Press RS