Radmila Čičković: Kaznićemo sve zloupotrebe

BANJALUKA, Radmila Čičković, direktor Zavoda za statistiku RS, u intervjuu za “Nezavisne” kaže da dosad nisu dobijali informacije o namještanju mjesta za popisivače i instruktore u opštinama u RS, ali da su za svaku zloupotrebu u vezi s popisom propisane kazne, koje dostižu i do 10.000 maraka. Ona je istakla da će veliku ulogu u čitavom procesu imati opštine, odnosno opštinske popisne komisije.

U toku je prijem prijava za popisivače i instruktore za predstojeći popis. Kako ocjenjujete zainteresovanost građana?

ČIČKOVIĆ: Mi iz Zavoda pozdravljamo odaziv građana na konkurs za poslove u popisu stanovništva. Postoje različiti motivi zbog kojih se ljudi prijavljuju za učešće i obavljanje popisnih aktivnosti, jer novčana naknada nije jedini motiv.

Koji su to drugi motivi, pored novca?

ČIČKOVIĆ: Novčana naknada za obavljeni posao nije jedini motiv, a to pokazuju informacije iz medija, gdje se može primijetiti da su kandidati velikim dijelom studenti, koji će, pored novčane naknade, imati i jedno bogato iskustvo u jednom tako velikom projektu, a koje će se naći i u njihovim biografijama. Veliki broj prijavljenih kandidata je i iz reda nezaposlenih građana RS, koji će i kroz ovaj vid angažmana moći ostvariti određenu zaradu.

Građani se žale da su mjesta popisivača i instruktora već mjesecima unaprijed rezervisana i da će se na ta mjesta zapošljavati po partijskoj liniji. Kako ćete spriječiti takve zloupotrebe?

ČIČKOVIĆ: Ovo je posao u kojem nema mjesta politici. U posjetama popisnim opštinskim komisijama proteklih nekoliko dana razgovarali smo, između ostalog,  i o prijemu kandidata za popisivače i opštinske instruktore i jasno potcrtali striktno poštivanja pravila i procedura i isključivanja bilo kakvog vida uključivanja politike u ovaj proces.   Aktivnosti u vezi s izborom i imenovanjem popisivača i opštinskih ili gradskih instruktora su, prema propisanim zakonima, u okviru zadataka popisne komisije, koja se formira u svakoj opštini ili gradu. Procedurama za izbor popisnih organa i osoblja definisani su kriterijumi koje treba da ispunjavaju kandidati koji se prijavljuju za opštinske instruktore i popisivače. Kriterijumi su potpuno jasni i oni se moraju poštovati.

Svakim nepoštivanjem propisanih procedura stvara se rizik blagovremenog završavanja popisnih aktivnosti, što može da bude odlučujuće u sprovođenju popisnih aktivnosti. Veliku ulogu u ovom procesu imaće opštine.

Na koji način će Zavod, koji ima kontrolnu ulogu nad opštinskim popisnim komisijama, kontrolisati njihovu transparentnost?

ČIČKOVIĆ: Za potrebe nadgledanja rada opštinskih komisija razvijen je poseban informacioni sistem – centralni informacioni monitoring sistem. On omogućava da se monitoring vrši svakodnevno s presjecima u željenom vremenskom trenutku. Zavod nadgleda popisne komisije u dijelu koji definišu procedure za izbor popisnih organa i osoblja tj. ispunjene kriterijume i bodove koji opisuju prijavljene kandidate.

Da li su predviđene kazne za članove komisija za koje se utvrdi da su zapošljavali “preko veze” ili za slične zloupotrebe?

ČIČKOVIĆ: Član 44 Zakona o popisu stanovništva, domaćinstava i stanova u BiH 2013. godine definiše kaznu za one učesnike koji blagovremeno i na propisan način ne obavljaju poslove popisa.

Kolike su te kazne?

ČIČKOVIĆ: Kazne propisane ovim zakonom kreću se od 100 do 10.000 KM i to su kazne ne samo za zloupotrebe u vezi sa zapošljavanjem popisivača, već za sve zloupotrebe koje bi se eventualno desile u projektu popisa.

Popisne komisije nisu formirane u još nekim opštinama u RS. Da li će ovo uticati na dalji tok aktivnosti priprema za popis?

ČIČKOVIĆ: Možemo slobodno reći da je danas stanje promijenjeno, pa sada imamo situaciju da je 13 opština uspjelo da formira komisije u posljednjih nekoliko dana. Opština Srebrenica još nije otklonila propuste u imenovanju članova popisne komisije, dok opština Kneževo zbog nefunkcionisanja Skupštine opštine, iako je bila kandidovala članove popisne komisije, nije izvršila njihovo imenovanje.

Da li će ove opštine koje na vrijeme ne imenuju komisije kasniti s aktivnostima u vezi s popisom?

ČIČKOVIĆ: Za one opštine koje su formirale komisije do 19. jula ne postoji rizik kašnjenja predstojećih aktivnosti. Opštine koje eventualno ne ispune zakonom propisane obaveze moraće u narednom periodu da ubrzaju određene pripremne radnje kako bi ispunile svoje obaveze na vrijeme.

Očekuje se pozitivna ocjena

Međunarodna monitoring misija za popis nedavno je boravila u BiH. Kako su ocijenili dosadašnji napredak u vezi s popisom?

ČIČKOVIĆ: Svoje preporuke u vidu izvještaja, koje upućuje Savjetu ministara i statističkim institucijama, delegacija Međunarodne monitoring misije iskazuje nakon obavljenog cjelokupnog snimanja stanja, a to je obično desetak dana nakon sprovedene misije. Kod članova ove misije mogla se primijetiti određena doza pozitivnog raspoloženja prilikom našeg predstavljanja urađenog u proteklom periodu. Nezavisne novine