BEOGRAD, Zavod za izradu novčanica i kovanog novca – Topčider je za 2009. godinu ugovorio posao vrijedan 35 miliona evra, od čega se nešto manje od 50 odsto odnosi na poslove u vezi sa izvozom.
Zavod je specijalizovana organizacija Narodne banke Srbije čijih se 650 zaposlenih radnika bavi štampanjem novca, pasoša, ličnih karata, vozačkih i saobraćajnih dozvola, a u novije vrijeme čitav set akciznih proizvoda, kao što su akcizne i neke druge kontrolne markice.
Direktor Zavoda za izradu novčanica i kovanog novca Ljubiša Vuletić rekao je novinarima iz BiH, tokom njihove posjete NBS, da je riječ o moderno opremljenoj i jednoj od rijetkih fabrika u svijetu koja proizvodi gotovo sve vrste novca.
“Pravimo papirni novac, u svom sastavu imamo i kovnicu koja kuje novac, a imamo i fabriku polikarbonata koja u isto vrijeme proizvodi kreditne kartice za potrebe banaka”, naglasio je Vuletić i dodao da Zavod posjeduje i centar za personalizaciju bankarskih kartica, te da proizvodi i sve čekove za potrebe svih komercijalnih banaka u Srbiji.
Vuletić je naglasio da Zavod uvođenjem novih polikarbonatnih dokumenata u proizvodni program očekuje još veći proboj na svjetsko tržište i dodao da oni već sada za izvoz kuju novac, te štampaju novac, pasoše, lične karte, saobraćajne dozvole i mnoge druge vrste dokumenata.
Prema njegovim riječima, Zavod se, osim navedene “zaštićene štampe”, bavi i komercijalnom djelatnošću, ali je ona zastupljena svega pet odsto od ukupnog broja radnih naloga.
Govoreći o “životnom veku” papirne novčanice, Vuletić je rekao da je njegov prosjek tri godine, tako da Zavod godišnje odštampa 30 odsto novčanica za Narodnu banku Srbije i dodao da kod kovanog novca skoro da nema škarta.
“Ono što je nevolja sa kovanim novcem je to što je njegova proizvodnja tri puta skuplja od papirnog novca, reč je o istom apoenu. Razlozi su u tome što je legura od koje se pravi kovani novac skuplja od nominalne vrijednosti, jer se ona sastoji od 70 odsto bakra, 29 odsto cinka i pola procenta nikla i kao takav, kovani novac ne rđa”, naglasio je Vuletić.
On je rekao da je ove godine Zavod izvršio promjenu sastava legure – ranije je u njenom sastavu bilo 12 odsto nikla, a sada pola i naglasio da je do toga došlo zbog njegove cijene, koja je u jednom momentu iznosila 70 000 evra za jednu tonu nikla.
“Sastav legure se promenio, s tim što se mora voditi računa da ostane u obimu monetarnih legura, odnosno mora se voditi računa da to zadovoljava monetarne standarde”, naglasio je Vuletić i dodao da Zavod sada kuje “gvozdeni dinar” koji se pravi od ugljeničnog čelika sa galvanskom zaštitom. Srna