BANJALUKA, Najveće plate u Republici Srpskoj u 2010. godini imali su zaposleni u oblasti finansijskog posredovanja gdje je prosječna plata iznosila 1.221 marku, dok je najniža plata bila u ugostiteljstvu i iznosila je 531 marku.
Prosječne bruto i neto plate jedan su od ključnih pokazatelja dostignutog nivoa u razvoju, kako pojedinačnih područja djelatnosti tako i ukupne ekonomije.
Prema podacima Zavoda za statistiku RS prosječna neto plata u Republici Srpskoj u decembru 2010. godine iznosila je 798 maraka i u odnosu na platu iz novembra veća je za sedam maraka.
Prosječna neto plata u Republici Srpskoj za 2009. godinu je iznosila 788 KM, dok je bruto plata iznosila 1.204 KM.
Više od ostalih zarađivali su i zaposleni u oblasti državne uprave i odbrane i obaveznom socijalnom osiguranju, gdje su prosječne plate iznosile 1.046 maraka, dok su u oblasti zdravstvenog i socijalnog rada plate iznosile 1.018 maraka.
Osim zaposlenih u restoranima i hotelima, najmanje zarade imali su i radnici zaposleni u prerađivačkoj industriji, građevinarstvu, ribarstvu, te trgovini na veliko i malo.
Profesor Ekonomskog fakulteta u Banjaluci Vujo Vukmirica kaže da su ukupno posmatrajući plate u RS relativno male.
– Ipak, ovi podaci govore da su plate onih koji posluju po tržišnim principima realnije nego kod onih kod kojih se utvrđuju od strane uprave ili monopolskih firmi, kao što su banke, zbog čega su zaposleni u bankama u prilici da imaju toliko veća primanja od ostalih – istakao je Vukmirica.
Predsjednik Unije udruženja poslodavaca RS Ranko Milić kaže da je činjenica da plate ni u finansijskom ni u državnoj upravi nisu previsoke.
– S obzirom na cijene ove plate su u granicama. Sektori finansija, državne uprave i zdravstva na neki način imaju monopolsku poziciju za razliku od dijela privrede koji je prepušten surovom tržištu i na kome poslodavci s mukom obezbjeđuje i te minimalne plate – istakao je Milić.
Predsjednik Saveza sindikata RS Ranka Mišić kaže da nijedna plata u RS nije dovoljno velika.
– Ipak, ako se pogleda struktura vidi se da su najniže plate tamo gdje se stvara nova vrijednost, dakle u realnom sektoru i to je ono što stvara veliki problem. Ali činjenica je da ni plate onih koji rade u drugim sektorima nisu dovoljne da pokriju osnovne troškove života četvoročlane porodice – istakla je Mišićeva i dodala da plate u ugostiteljstvu nisu realne i da tu mora doći do povećanja.
Zaposlenost
Ranko Milić je rekao da ove godine nije realno očekivati dalji pad plata, ali da se može očekivati smanjenje broja zaposlenih.
– Imamo konstantan pad privrednih aktivnosti, a plate su došle do minimuma ispod koga nema smisla ići. Ako se želi ići naprijed moramo ići ka pokretanju proizvodnje – istakao je Milić.
Djelatnost NETO 2010. NETO 2009.
Finansijsko posredovanje 1221 1260
Državna uprava i odbrana, obavezno socijalno osiguranje 1046 1082
Zdravstveni i socijalni rad 1018 1037
Vađenje rude 944 893
Proizvodnja i snabdijevanje strujom, gasom i vodom 920 927
Obrazovanje 885 901
Saobraćaj 773 792
Ribarstvo 631 646
Aktivnosti u vezi s nekretninama 619 629
Trgovina na veliko i malo 585 547
Poljoprivreda 583 605
Građevinarstvo 555 551
Prerađivačka industrija 551 524
Hoteli i restorani 531 487
* Prosječne plate u 2010. i 2009. godini
Glas Srpske