Litvanci osnovali Balkan Investment banku da bi izvlačili novac iz RS (II)

– BIB u sprezi sa Ukio bankom omogućila nezakonito trošenje novca sa nerezidentnih računa „Birča“

 – Odgovorna lica u „Birču“ i BIB-u osumnjičena za brojna krivična djela

 – „Gazde Ukio banke svjesno pripremale stečaj, koristeći “Aluminu” kao sredstvo za izvlačenje novca“

BANJALUKA, Propala Balkan Investment banka u sprezi sa svojim osnivačem, litvanskom Ukio bankom, direktno je omogućila nezakonito korišćenje miliona KM na nerezidentnim računima Fabrike glinice „Birač“ otvorenim u Ukio banci, a odgovorna lica u BIB čak su davala savjete i uputstva vlasnicima fabrike kako da organizuju protivzakonit platni promet u zemlji, otkrili su inspektori Republičkog deviznog inspektorata.

Iz povjerljivog zapisnika Republičkog deviznog inspektorata RS o kontroli FG „Birač“ i povezanih firmi, koji je u posjedu portala CAPITAL.ba, jasno se vidi da je Balkan Investment banka imala veoma važnu ulogu u izvlačenju miliona maraka iz FG „Birač“ i njenih zavisnih preduzeća.

Finansijsku logistiku ovom, kako navode inspektori, „projektu“, prije svega u smislu platnog prometa, dala je Ukio banka Litvanija, u vlasništvu Vladimira Romanova, koja je u Banjaluci osnovala Balkan Investment banku. Upravo ovu banku Romanov je osnovao s ciljem premoštavanja problema koji su se pojavili prilikom novčanih transakcija između RS i Litvanije, odnosno izvlačenja novca iz „Birča“ vani.

„Birač“ i povezane firme pribjegavali su naplaćivanju potraživanja i plaćanju obaveza putem nerezidentnih računa računa otvorenih u Ukio banci, suprotno zakonskim propisima u RS, upravo zbog toga što bi im u sistemu poslovanja firme sa gubitkom koji su ciljano proizvodili, vrlo brzo bili blokirani računi, a na taj način bi kompletan njihov plan o izvlačenju novca bio doveden u pitanje, otkrivaju inspektori detalje organizovane prevare.

Računima u BIB-u omogućili nesmetano iznošenje novca vani

S obzirom na to da rješenje sa nerezidentnim računima nije moglo da odgovori zahtjevima daljeg funkcionisanja firme, iz prostog razloga što je, zbog zakonskih propisa, novac ostvaren naplatom potraživanja na tim računima bio “odsječen” od RS i BiH, a priliv od prodaje roba na domaćem tržištu nije bio dovoljan za isplate plata i sprečavanje blokade od strane domaćih povjerilaca, litvanski vlasnici iznalaze novi model kako njihov plan ne bi propao.

„Da bi navedeni projekat opstao što duže pobrinula se Ukio banka sa svojom “poslovnicom” u Banjaluci, pod nazivom Balkan Investment banka. Ukio banka 1. juna. 2004. godine u Balkan Investment banci otvara nerezidentni račun u KM i ustupa ga fabrici ”Birač”. Putem tog računa omogućeno je finansijsko premošćavanje između nerezidentnih računa u Ukio banci u Litvaniji otvorenih od strane ”Alumine” i ”Birča“ sa njihovim rezidentnim računima, rezidentnim računima njihovih poslovnih partnera i tekućih računa zaposlenih u ”Birču” i povezanim preduzećima“, navodi se u izvještaju.

Nerezidentni račun (2342) u Balkan Investment banci odobravao se po dva osnova. Prvi po osnovu uplata povezanih pravnih lica na nerezidentne račune „Alumine“ i „Birča“ otvorene u Ukio banci, a drugi osnov su bili mijenjački poslovi sklopljeni između Ukio banke i Balkan investment banke.

Svrha “mjenjačkog posla” bila je prenos novca u evrima i američkim dolarima sa nerezidentnih računa „Alumine“ i „Birča“ u Ukio banci na nerezidentni račun Ukio banke u Balkan investment banci, kako bi se mogla izvršavati plaćanja krajnjim povjeriocima ovih firmi.

„Prvi opisani način odobrenja BAM računa (2342) u BIB-u služio je firmama iz grupacije “Birač“ za izvlačenje novca sa rezidentnih računa u zemlji na nerezidentne račune „Alumine“ i „Birča“ u Ukio banci. Na taj način je izvučen novac od kredita IRB (19,4 miliona KM) i kredita povezanoj firmi „Baltikos stikos“ (27 miliona KM). Krajnji cilj ovih transakcija jeste izvlačenje novca na firme ”Viewside Markets Inc”, ”AB Kauno tiekimas Filialas”, “E Way LLC” i Ukio banku, Korelitu UAB, ’Ukio banko investicione grupe’“, ističe se u izvještaju koji je u posjedu CAPITAL-a.

U slučaju kada su firma iz grupacije bili blokirani računi, plaćanje je išlo preko „Energolinije“, a novac je u svakom slučaju ostajao u Ukio banci.

Inspektori su utvrdili da je BIB, kao domaća banka u kojoj je otvoren nerezidentni račun, vršeći navedene transakcije na računu 2342, kršila Zakon o platnim transakcijama.

Takođe, naveli su da su ove banke, kršeći Zakon o unutrašnjem platnom prometu, omogućile firmama iz grupacije nesmetano finansijsko poslovanje putem nerezidentnog računa 2342, u uslovima dugogodišnje blokade svih rezidentnih računa koji su otvoreni u istoj banci, kao i drugim bankama na prostoru BiH.

„Iz svega navedenog jasno se vidi da su Balkan Investment banka i Ukio banka, kao i odgovorna lica u BIB, od 2004. do 24. oktobra 2012. godine davale savjete i uputstva učiniocu kako da se organizuje protivzakoniti platni promet u zemlji, kako bi se spriječila šteta nastala blokiranjem rezidentnih računa „Birča“ i povezanih firmi, stavljajući počiniocima na raspolaganje nerezidentni račun broj 2342 u Ukio banci, te otklanjala druge prepreke za izvršenje krivičnih djela, pa postoje osnovi sumnje da su navedene banke i odgovorna lica u BIB-u izvršili krivično djelo Pomaganje u izvršenju krivičnih djela“, ističe se u izvještaju.

Smišljeno guranje u stečaj svih povezanih firmi i izvlačenje novca u off – shore zone

Utvrđeno je da su odgovorna lica FG „Birač“ i svim firmama povezanim sa njim od 2004. godine pa do momenta kontrole (april 2013. god.) smišljeno, organizovano i konstantno smanjivala imovinu tih firmi tako što su smanjivala vrijednost izvezene robe, na taj način prodavala ispod tržišne vrijednosti svoje gotove proizvode, što je dovelo do smanjenja kapitala i potcijenjenoj vrijednosti akcija.

Takođe, ta lica su zaključivala fiktivne ugovore sa povezanim licima u inostranstvu na osnovu kojih su neosnovano uplaćivala milionske znose novca, prikrivala stvarno stanje poslovnih knjiga, sačinjavala lažne isprave i zavodila ih u svoje poslovne knjige, a istovremeno izbjegavala plaćanje svojih obaveza prema domaćim povjeriocima u iznosu od čak 131 miliona KM, poreza i kredita državi, i na druge načine varajući svoje poslovne partnere – prouzrokovala stečaj.

„Odgovorna lica su pribavljajući protivpravnu imovinsku korist povezanim firmama u inostranstvu, sastavljala neistinite isprave, pravila lažne bilanse, te drugim lažnim prikazivanjima i prikrivanjima neistinito prikazivala stanje i kretanje sredstava i rezultata poslovanja, namjenska sredstva sa kojima su raspolagala (nerezidentni račun) koristila protivno njihovoj namjeni, te na druge načine grubo prekršila zakon, pa postoje osnovi sumnje da su izvršili zloupotrebu ovlašćenja u privredi“, ističe se u izvještaju.

Pošto su  znali da su firme iz grupacije „Birač“ postale nesposobne za plaćanje, a istovremeno stavljanjem u povlašćen položaj povezana pravna lica u inostranstvu (”Viewside Markets Inc”, ”AB Kauno tiekimas Filialas”, “E Way LLC”, „Ukio banku“, „Korelitu“ UAB i “Ukio banko investicione grupe”) izmirujući njihova potraživanja, a nekima uplaćujući visoke avanse po osnovu fiktivnih ugovora i na kraju uveli fabriku u stečaj, postoje osnovi sumnje da su izvršili krivično djelo oštećenja ili povlaštivanja povjerilaca.

Inspektori su utvrdili i da „Alumina“ ima milionski kredit (14,6 miliona evra) kod Ukio banke koji je, u stvari, završio na računima povezanih firmi u inostranstvu u Ukio banci.

 „Gazde Ukio banke svjesno su pripremale stečaj, koristeći “Aluminu” kao sredstvo za izvlačenje novca na nerezidentne račune “E-Way LLC” i ”Viewside Markets Inc” – i to 7,4 miliona evra, a ostatak na druge firme, koje kontroliše Romanov. To je bio jasan znak da se počela realizovati i posljednja faza plana, a to je stečaj u svim preduzećima povezanim vlasništvom Romanova, pa čak i Ukio banka i KTF, naravno, skupa sa FG “Birač”. Sva dobit će ostati na firmama koje od imovine imaju samo nerezidentne račune u Ukio banci (naravno, ispražnjene), navodi se u izvještaju.

Inspektori zaključuju da “Alumina” ostaje dužnik po kreditu, a da je novac u posjedu navedenih firmi. 

„Iz svega navedenog proističe da se iza prikrivenih ugovora ne krije kredit Ukio banke prema “Alumini”, već zloupotreba tog preduzeća u svrhu izvlačenja novca sa Ukio banke u pomenute povezane firme“, zaključuje se u izvještaju.

CAPITAL je juče ekskluzivno objavio detalje iz povjerljivog izvještaja Deviznog inspektorata RS o kontroli Fabrike glinice „Birač“ i njenih povezanih preduzeća u BiH i inostranstvu dok je bila u vlasništvu Litvanaca u kojem je detaljno objašnjeno kako su Litvanci putem povezanih firmi u off-shore zonama izvlačili novac iz RS, kako su i zbog čega osnovali Balkan investment banku i kako su nenamjenski trošili državne kredite.

CAPITAL: S. Vukelić, M. Čigoja

SUTRA: „Energolinija“ novcem IRB-a kreditirala “UAB Ukio banko investicione grupe”