BANJALUKA,Potpisivanje ugovora o koncesiji na 30 godina za izgradnju i korištenje TE Stanari, s privatnom kompanijom EFT, Republika Srpska je načinila korak od sedam milja, kaže dr Zorana Z. Mihajlović-Milanović, a prenosi beogradski B92.
U analizi, pod naslovom “Energetika Srbije i RS: Tako blizu, a tako daleko”, ova analitičarka ističe da će potpisivanje pomenutog ugovora donijeti godišnju proizvodnju od tri hiljade gigavata energije.
– Pored toga što se investicija procenjuje na blizu 500 miliona evra, ne treba zaboraviti da će pored jednokratne koncesione naknade, godišnje u budžet RS dolaziti 3,6 odsto od ostvarenog godišnjeg prihoda po osnovu proizvodnje i prodaje električne energije u ovom objektu. Kada se tome doda angažovanost oko tri hiljade radnika na izgradnji i blizu hiljadu radnika na radu u termoelektrani, jasno da je ovo korak od sedam milja – kaže Mihajlović-Milanovićeva, te dodaje da se RS već danas može pohvaliti realnim energetskim dostignućima, s obzirom na složene političke, ekonomske i kulturne uslove u kojima je nastala.
Ona podsjeća da je energetski sektor Srpske veoma raznolik, te da se po strukturi ne razlikuje suštinski od sektora u Srbiji.
– Vlasničkom transformacijom 2007. godine počinje nov period za Rafineriju Bosanski Brod, Rafineriju ulja Modriča i kompaniju “Petrol” iz Banje Luke – smatra Mihajlović-Milanovićeva, te podsjeća da se ruska kompanija “Njeftegazinkor”, pored kupovine NIRS za 110,5 miliona evra, obavezala na rekonstrukciju i dodatna ulaganja u savremene, nove i ekološke tehnologije.
Zahvaljujući ovome, kaže ona, poslije dosta godina, po prvi put, u energetskom bilansu RS za 2008. godinu projektuje se uvoz sirove nafte zbog prerade, a planira se smanjenje uvoza naftnih derivata za 48 odsto. To je, prema njenom mišljenju, daleko uspješnije nego s druge strane Drine, gdje se pola godine samo govori o potrebi vlasničke transformacije NIS.
Pored nafte, smatra dr Mihajlović-Milanović, ugalj je važan energetski resurs u RS i za razliku od Srbije, koja je bogata niskokaloričnim ugljem lignitom, ovdje ima i vrlo kvalitetnih ugljeva iz reda kamenih i mrkih.
– Pored TE i Rudnika Stanari, promjene su doživjela i dva najveća proizvođača termoelektrične energije – Gacko i Ugljevik. Sporazumom o razvoju energetskog sektora u Ugljeviku između britanske kompanije AES “Electric Limited” i Elektroprivrede RS dogovoreno je ulaganje u rudnik i TE “Ugljevik 1”, gradnjom sa sistemom za odsumporavanje – zaključuje Mihajlović-Milanovićeva, te prognozira snažan rast energetskog sektora Srpske.
RiTE Gacko najveća investicija
Mihajlović-Milanovićeva smatra da je, ugovorom o investiranju u izgradnju nove TE “Gacko 2”, između ČEZ i Elektroprivrede RS osigurana najveća strana investicija u RS. Novo preduzeće sa ČEZ-om kao većinskom vlasnikom, kaže ona, investiraće milijardu i po evra u periodu od četiri godine, prije svega u izgradnju termoelektrane snage 700 MW, otvaranje novog i obnavljanje postojećeg rudnika i modernizaciju postrojenja za proizvodnju električne energije.
Korak od sedam milja
