BANJALUKA, U RS se preko gradnje i prodaje nekretnina i stanova velike količine novca dobijenog trgovinom drogama ubacuju u legalne tokove, ali nijedna zvanična institucija nema podatke o kojoj cifri se tačno radi.
Prema nezvaničnim podacima do kojih je došao “Glas Srpske”, godišnje se na taj način “opere” oko pola milijarde maraka.
– Na isti način u Srbiji se godišnje u legalne tokove – prodajom stanova i nekretnina ubaci između jedne i 1,7 milijardi evra – kaže direktor Uprave za sprečavanje pranja novca Srbije Aleksandar Vujičić.
Vujičić navodi da se do te cifre došlo na osnovu tokova novca, podataka obveznika, međunarodne saradnje sa finansijsko-obavještajnim službama i izvještaja MMF-a.
Prema njegovim riječima, trgovci drogom, koji dolaze do velike količine keša, obično pronalaze ljude da grade zgrade i prodaju stanove i tako se pojavljuju kao investitori, jer lakše prebacuju keš i prikazuju da su novac stekli legalno prodajom stanova.
Osim nekretnina, novac se pere kroz transakcije sa “of šor” destinacijama, poslove sa hartijama od vrijednosti, privatizacije, pozajmice osnivača pravnim licima, korišćenje fiktivnih preduzeća, ali u znatno manjoj mjeri.
Vujičić ističe da se pranjem novca stvaraju paralelni centri moći koji mogu da utiču na ekonomski i politički sistem, smanjuju se budžetski prihodi i rejting zemlje i obeshrabruje ulaganje stranog kapitala.
Glavni specijalni tužilac RS Miodrag Bajić kaže da u Specijalnom tužilaštvu nemaju egzaktne podatke o tome koliko para godišnje se ubacuje u legalne tokove na ovaj način.
– Do preciznih podataka došlo bi se samo ako bi bio formiran poseban tim. A preduslov za takvu vrstu istraživanja je donošenje zakona o porijeklu imovine. Tek tada će se podrazumijevati formiranje komisija koje će pratiti i istražiti i taj problem – kaže Bajić.
On ističe da kriminalci prljav novac od svih vrsta krivičnih djela, posebno od prodaje droge, trgovine ljudima i oružjem, velikim dijelom pokušavaju da legalizuju kupovinom nekretnina.
– Jedan od načina pranja novca su i novčane transakcije sa “of šor” kompanijama i fiktivnim preduzećima, ali i preko privatizacije preduzeća – kaže Bajić.
Predsjednik Privredne komore RS Borko Đurić kaže da u toj asocijaciji nemaju nikakve podatke o tome i ističe da bi istraga u tom kriminalnom poslu predstavljala obiman posao.
– Mora se uporediti sve što je provedeno kroz dokumentaciju, u kom su obimu i preko koga išle finansijske transakcije. Do približne visine oprane sume novca moći će se doći na osnovu tokova novca, podataka obveznika, međunarodne saradnje sa finansijsko-obavještajnim službama – smatra Đurić.
Godišnje operu pola milijarde KM
