BRISEL – Veleprodajna cijena gasa porasla je na najviši nivo u poslednjih 14 mjeseci pošto je Ukrajina onemogućila dalji protok ovog energenta od Rusije do Evrope kroz gasovod preko njene teritorije.
Referentne cijene porasle su danas na najviši nivo od oktobra 2023, dan pošto je istekao dugogodišnji ugovor o tranzitu prirodnog gasa između Rusije i Ukrajine, odakle je išao ka drugim zemljama. Njegove isporuke okončane su u prvim novogodišnjim satima, piše Guardian.
Trgovci su, međutim, očekivali gubitak dotoka ruskog gasa bez alternative za njega, i pažljivo su pratili da li će to dovesti do bržeg povlačenja gasa iz skladišta.
Cena gasa za februarsku isporuku gasa u Holandiji porasla je danas za čak 4,3 odsto, pa se brzo vratila na cijenu uvećanu za 1,9 odsto u odnosu na onu koja je bila prije prestanka isporuke. Nova cijena je sada 49,83 evra po megavatsatu, piše Beta pozivajući se na Bloomberg.
Nivoi ponude u gasnim skladišta širom Evrope već opadaju najbržim tempom od 2021. godine, kada se sukob Rusije protiv Ukrajine još pripremao.
Ruska invazija na Ukrajinu u februaru 2022. godine pokrenula je najveći sukob u Evropi od Drugog svetskog rata, podižući veleprodajnu cijenu gasa i dovodeći do povećanja računa za energiju.
Ovo je primoralo Vladu Velike Britanije da interveniše kako bi subvencionisala troškove domaćinstava.
U objavi na društvenim mrežama, ukrajinski predsjednik Volodimir Zelenski opisao je kraj tranzitnog sporazuma kao „jedan od najvećih poraza Moskve“.
Ruski gas decenijama teče kroz Ukrajinu, uglavnom preko sovjetskog gasovoda koji počinje u Sudži, gradu u ruskoj oblasti Kursk koji je sada pod kontrolom ukrajinskih snaga, a završava se u blizini Užgoroda, na zapadnoj granici Ukrajine sa Slovačkom.
Ukrajinski ministar energetike German Galuščenko opisao je prekid tranzitne rute kao „istorijski“.
Prema njegovim riječima, to će primorati zemlje širom Evrope da se „odviknu“ od ruskog gasa.
Međutim, prekid isporuke gasa odmah je rezultirao nestankom struje za stotine hiljada ljudi u Pridnjestrovlju, odcijepljenom proruskom regionu Moldavije.
Premijer Slovačke Robert Fico koji je lobirao protiv odluke da se prekine tranzit gasa kroz Ukrajinu, rekao je da će to imati „drastičan uticaj na sve nas u Evropskoj uniji, ali ne i na Rusku Federaciju“.
Analitičari Deutsche bank su, međutim, ukazali da „vredi imati na umu da su cijene i dalje znatno ispod nivoa iz cele 2022“.
„Evropsko skladištenje gasa je 2024. godine bilo na najnižem nivou u poslednje tri godine, pa će povećanje cjene doprinijeti inflatornim pritiscima“, rekli su oni, prenosi Guardian.