BDP BiH niži od trećine prosjeka EU

BRISEL, BANJALUKA ,  Bruto društveni proizvod (BDP) BiH po glavi stanovnika, iskazan prema paritetu kupovne moći, iznosi tek 30 odsto prosjeka Evropske unije, čime smo svrstani pri dnu evropske ljestvice.
Radi se o prvim procjenama BDP-a za 2008. godinu koje je objavila kancelarija za statistiku EU – Eurostat.
Manji prosjek od BiH među 37 analiziranih evropskih zemalja, ima samo Albanija čiji je BDP po glavi stanovnika tek 25 odsto od prosjeka EU. Iznad nas su ostale zemlje u okruženju – Makedonija sa 32 odsto, Srbija 37 odsto, te Crna Gora sa 46 odsto i Hrvatska sa 63 odsto koje su po tome pretekle i nekoliko članica EU.
Najviši nivo BDP-a po glavi stanovnika u odnosu na prosjek EU ima Luksemburg sa 253 odsto, što se dijelom objašnjava velikim brojem radnika koji tamo rade i doprinose njegovom rastu, a žive u okolnim zemljama. Najmanji nivo BDP-a u EU ima Bugarska sa 40 odsto.
Ekonomski analitičari kao osnovni razlog niske ekonomske pozicije BiH na evropskoj ljestvici uglavnom ističu lošu strukturu privrede. Goran Račić iz Udruženja ekonomista RS – SWOT ukazuje da je bh. privreda i u vrijeme bivše Jugoslavije bila prilično oslonjena na sirovinsku bazu.
“Radi se o naslijeđenoj strukturi ekonomije koja se i danas odražava kroz izvoz sirovina čija se finalizacija obavlja u drugim zemljama i nama vraća kroz skup uvoz. Primjera radi, u našoj zemlji postoje reklame italijanskog namještaja u kojima se naglašava da je napravljen od drveta iz BiH, što je najbolji pokazatelj gdje smo i šta smo”, kaže Račić.
Zbog toga kao prvi prioritet za napredak BiH naglašava sprovođenje korjenitih reformi strukture domaće ekonomije.
Goran Radivojac, profesor na Ekonomskom fakultetu u Banjaluci, takođe ističe da loša ekonomska pozicija BiH značajnim dijelom posljedica neadekvatne strukture privrede koja, navodi, nije usklađena s potrebama stanovništva, zbog čega uvozimo dobar dio proizvoda i usluga.
“U BiH je, takođe, izražena visoka javna potrošnja koja se dijelom finansirala kroz doznake naših radnika u inostranstvu. Međutim, ulaskom razvijenih ekonomija u recesiju, te doznake se smanjuju zbog čega se u ovom trenutku kao neophodno nameće realizacija aranžmana s Međunarodnim monetarnih fondom”, ističe Radivojac.
On smatra da BiH u ovoj godini može očekivati još niži nivo BDP-a po glavi stanovnika u odnosu na prosjek EU, jer ćemo, ocjenjuje, biti među zadnjim zemljama koje će izaći iz globalne ekonomske krize.
“Razvijene zemlje će nastojati da kroz intervenciju državu kroz jeftine kredite privredi što prije izađu iz recesije uz djelomično zatvaranje ekonomije, dok mi nemamo tu mogućnost”, kaže Radivojac.
U Udruženju ekonomista RS – SWOT se slažu da je jedan od krupnijih problema domaće ekonomije nedostatak državne banke koja će kroz povoljne kreditne uslove finansirati privredne projekte.Nezavisne novine