NJUJORK, Internet gigant “Alibaba” veoma uspješno je prebrodio izlazak na njujoršku berzu gdje je kompanija “Fejsbuk” prije dvije godine doživjela početno razočaranje. “Alibaba” će tako steći kapital potreban za ekspanziju van Kine.
Najveći dobitnik je, međutim, japanska poslovna grupa “Softbank” koja drži 32 odsto akcija “Alibabe”, sada vrijednih 80 milijardi dolara. Japanci su te akcije kupili prije 14 godina za samo 20 miliona dolara.
Kineski internet gigant “Alibaba” više nego uspješno je prebrodio istorijsko inicijalno javno nuđenje akcija na Vol stritu i dostigao ukupnu vrijednost od 228 milijardi dolara, čime je nadmašio globalne igrače iz oblasti informativne tehnologije kao što su američki “Fejsbuk” i “Amazon”.
Akcije kineske poslovne grupe, koja se sastoji od devet kompanija koje nude sve vrste usluga od internet prodaje, elektronske pošte do naplate i obavljanja bankovnih transakcija, ponuđene su po cijeni od 68 dolara, ali su već u prvom danu trgovanja dostigle vrijednost od 93 dolara.
“Alibaba”, kompanija koju je 1999. godine osnovao do tada anonimni predavač engleskog jezika iz grada Handžou, Džek Ma, izašla je na berzu u Njujorku u nastojanju da prikupi oko 20 milijardi dolara koje će, tvrde stručnjaci u istočnoj Aziji, iskoristiti za ekspanziju na strana tržišta.
“Alibaba” kontroliše čak 80 odsto ogromnog kineskog internet tržišta i sada, kažu, namjerava da prodre na sjevernoameričko tržište i tržište u jugoistočnoj Aziji, gdje je već počela da sklapa prve poslove sa lokalnim kompanijama.
Džek Ma, čije je pravo ime Ma Jun, važi za najbogatijeg čovjeka u najmnogoljudnijoj zemlji svijeta i u više navrata je proglašavan za najboljeg biznismena Kine i stavljan na listu od sto najuticajnijih i najimućnijih ljudi na planeti u anketama časopisa Tajm i Forbs.
Ma je i simbol preduzetništva i oličenje “kineskog sna” – sna o bogaćenju malog, običnog čovjeka koji se prilagodio dramatičnoj promjeni ekonomskog sistema u zemlji i sopstvenim snagama podigao iz užasne nemaštine i anonimnosti mase.
Ma, koji je engleski jezik u ranoj mladosti učio tako što je svakog dana biciklom putovao do lokalnih turističkih atrakcija i besplatno se nudio stranim turistima kao vodič, po završetku studija je počeo da radi kao predavač engleskog na jednom univerzitetu u Handžouu, sanjajući da, po ugledu na inventivna privatna preduzeća iz Silicijumske doline, jednog dana započne sopstveni biznis u oblasti informacione tehnologije.
On je 1995. godine najprije osnovao manju internet kompaniju koja se smatra prvom te vrste u NR Kini, da bi četiri godine kasnije pokrenuo “Alibabu” – kao neku vrstu kineskog pandana američkom “Amazonu”.
Do osnivanja “Alibabe” Ma je, navodno, zarađivao samo dvadesetak dolara mjesečno, ali je od tada do danas, za petnaest godina, izgradio pravu imperiju koja je prošle godine ostvarila prodaju u obimu od 240 milijardi dolara.
Mada su pojedini ekonomisti zabrinuti zbog kompetentnosti kineskih menadžera i nedovoljne transparentnost kada su u pitanju kineski propisi i uticaj države na poslovanje privatnih kompanija, u poslovnim krugovima u SAD i istočnoj Aziji generalno vlada uverenje da će “Alibaba” u budućnosti uspjeti da se dokopa značajnog djela konkuretnog američkog tržišta.
Razlog za taj optimizam, osim u dosadašnjim odličnim poslovnim rezultatima kompanije u Kini, stručnjaci vide i u ličnoj upornosti i odlučnosti generalnog direktora Džeka Ma.
Pravi dobitnik Japanci
I dok se preduzetnička karijera kineskog milijardera već stavlja u ravan sa onom koju su ostvarili Bil Gejts, Stiv Džobs i Voren Bafet, malo je poznato da najveći dio akcija “Alibabe”, čak 32 odsto, u svom posdedu drži japanski biznismen korejskog porekla Masajoši Son.
Pedesetsedmogodišnji Son, čija se imovina procjenjuje na blizu 17 milijardi dolara, to bogatstvo je stvorio uglavnom u oblasti telekomunikacija, odnosno mobilne telefonije.
Njegova kompanija “Softbank” posljednjih godina je pregazila konkurenciju u Japanu tako što je prva potpisala ugovor sa američkim “Eplom” i znatno prije drugih ponudila pametne telefone svojim mušterijama.
“Softbank” je u prvom danu poslovanja akcijama “Alibabe” na Njujorškoj berzi ostvario dobit od oko 4,5 milijardi dolara.
Kuriozitet je, međutim, da je japanska kompanija 2000. godine za samo 20 miliona dolara kupila udio u “Alibabi” čija se vrijednost sada procjenjuje na čak 80 milijardi dolara, što znači da je ukupna zarada japanske kompanije na tim akcijama u proteklih 14 godina 4.000 puta veća od uloga!
U izjavi japanskim medijima u Njujorku, koji su željeli da saznaju da li će prosto prodati svoj udio u “Alibabi” i otići na dug odmor sa svojim milijardama, šef “Softbanke” Son je rekao da će nastojati da što duže drži akcije internet giganta u svojim rukama.
Ekonomisti u Japanu procjenjuju da će ambiciozni Son, umjesto da unovči svoje akcije, možda iskoristiti udio koji posjeduje u “Alibabi” kao garanciju za zaduživanje kod velikih svjetskih banaka kako bi nastavio svoj poduhvat osvajanja američkog tržišta mobilne telefonije, gdje je njegova kompanija već preuzela trećeg po veličini mobilnog operatera “Sprint.”
Ipak, ni u karijeri prebogatog Masajoši Sona nije sve išlo glatko. Upravo u vrijeme kada je pazario akcije “Alibabe”, njegova kompanija, koja je kao strateški potez otkupila udio u većem broju manjih IT firmi u razvoju, izgubila je fantastičnih 70 milijardi dolara nakon kraha akcija internet kompanija 2000. godine.
To je Sona i njegovu kompaniju prisililo na veliko zaduživanje, a iz duboke krize izvukao ga je uspeh u oblasti telekomunikacija i postepeni oporavak IT sektora. RTS