Banke i kladionice pokušale da sruše Zakon o komunalnim naknadama

TREBINJE – Banke u Bosni i Hercegovini zaradile su u prvoj polovini ove godine preko 460 miliona maraka, a značajan dio te dobiti dolazi iz naknada i provizija koje naplaćuju od građana.  

Međutim, kada lokalne zajednice u kojima posluju, njima zaračunaju pojedine namete,  žale se na diskriminaciju, povredu prava i sloboda iz evropskih konvencija.

Tako je „Raiffeisen banka“ iz Sarajeva pokušala pred Ustavnim sudom Republike Srpske da obori Zakon o komunalnim taksama kao i Odluku o komunalnim taksama koju je donijela Skupština grada Trebinja, žaleći se da je pretjerano visoka i da za nju ne postoji zakonsko uporište.

Banke godišnje treba da plate naknadu od 10.000 KM

Iznos komunalne takse za isticanje reklama i natpisa u Trebinju se u poslednjih nekoliko godina više puta mijenjao, a prema zadnjoj odluci banke koje posluju u ovom gradu, po ovom osnovu treba da plate godišnji namet od 10.000 KM. Prethodnim odlukama to je bilo 30.000 KM.

U ovoj stranoj banci su smatrali da nisu propisani realni kriterijumi, niti se kod odmjeravanja takse ima u vidu ekonomska snaga onoga ko je u obavezi da je plaća.

„U konkretnom slučaju radi o diskriminatorski postavljenom principu favorizovanja pojedinaca zavisno od djelatnosti koju poslovni subjekt obavlja.  Ovaj kriterijum ne može biti jedini od kojeg zavisi visina osporene godišnje komunalne takse, već se mora uzeti u obzir i područje grada, odnosno lokacija na kojoj se djelatnost obavlja, zatim veličina natpisa i slično“, naveli su iz „Raiffeisena“ u svojoj apelaciji.

Tvrdili su da je zbog svega došlo do nesrazmjernog opterećenja i do povrede njihovih imovinskih prava zaštićenih Evropskom konvencijom za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda.

Međutim, oni koji su donosili zakon, kao i odluku koja se pokušala osporiti, nisu bili takvog mišljenja.

Sud: Pravo lokalnih zajednica je da naplaćuju ovu naknadu

U Narodnoj skupštini Republike Srpske su istakli da je zakonom jasno propisano ko su obveznici i koje su to vrste komunalnih taksi, koji su rokovi plaćanja kao i ko od istih može biti oslobođen.

Dodali su i da su jasno utvrđeni i ostali elementi koji utiču na visinu komunalne takse, te da je sve to u skladu sa načelom vladavine prava.

Sličan odgovor stigao je i iz Grada Trebinje.

„Zakon je propisao mogućnost utvrđivanja različite visine komunalne takse, bez određenog minimuma i maksimuma, kao i mogućnost korišćenja različitih kriterijuma ne obavezujući donosioca odluke da koristi svaki ili samo jedan kriterijum kao mjerodavan za utvrđivanje pojedinačne visine komunalne takse“, naveli su oni u svom odgovoru.

Ustavni sud, koji je odbio prijedlog banke, podsjeća na pravo lokalnih zajednica da naplaćuju ovu vrstu naknade i navodi da ona ne utiče na slobodno privređivanje.

Takođe, podsjeća i da je Skupština grada Trebinje prošle godine izmijenila svoju odluku, proširila opseg i dodala dodatne djelatnosti za koje se pojavila obaveza plaćanja.

Godišnji prihod od komunalne takse 1,8 miliona KM

„Sud je utvrdio da je Skupština grada Trebinja bila ovlašćena da donese osporenu odluku kojom su utvrđeni vrsta, visina, rokovi, način plaćanja i oslobađanje od plaćanja komunalne takse. Komunalna taksa je izvorni prihod jedinice lokalne samouprave, koju, u skladu sa zakonom, uređuje skupština jedinice lokalne samouprave“, zaključak je suda.

Tvrdnje banke o povredi Evropske konvencije za zaštitu ljudskih prava i osnovnih sloboda kao i diskriminaciju je ocijenio paušalnim i ničim obrazloženim.

Prema posljednjim podacima, Grad Trebinje na godišnjem nivou od komunalne takse u budžet prikupi oko 1,8 miliona maraka.

Pokušaja da se naplata naknade ospori bilo je i ranije. U junu ove godine, sud je odbio i kladionice „Mozzart“ koje su se žalile po istom osnovu.

Međutim, neke lokalne zajednice prekoračile su granicu svojih nadležnosti pa im je sud osporio naplatu komunalne naknade.

Podsjećamo na slučaj iz Šipova, gdje lokalna skupština na čelu sa SNSD-ovim načelnikom Milanom Kovačem prekršila Ustav tako što su za preduzeća koja nisu registrovana na teritoriji ove opštine imali 16 puta veću taksu u odnosu na ostale.

Proces pred Ustavnim sudom Republike Srpske pokrenula je “Crvena apoteka” iz Mrkonjić Grada. Oni su za isticanje poslovnog imena na svojoj poslovnici u Šipovu morali da plate godišnju taksu od 8.000 maraka, dok je za sve druge apoteke sa sjedištem na teritoriji opštine ta taksa 16 puta manja, odnosno 500 maraka.

Supermarketi koji su dio nekog trgovinskog lanca plaćali su opštinsku taksu za isticanje imena od 5.000 maraka, dok su domaći trgovci za tako nešto izdvajali tek 500 KM.

CAPITAL: Dejan Tovilović